عفونت قارچی چیست؟
عفونت قارچی که به آن مایکوز (Mycosis) نیز گفته میشود، نوعی بیماری پوستی است که توسط قارچها ایجاد میشود.
میلیونها گونه قارچ در طبیعت وجود دارند. آنها در خاک، روی گیاهان، سطوح مختلف خانه و حتی روی پوست انسان زندگی میکنند. گاهی اوقات این قارچها میتوانند باعث بروز مشکلات پوستی مانند بثورات (راش)، برآمدگیها و التهابهای پوستی شوند.
تفاوت عفونتهای باکتریایی و قارچی پوست
مهمترین تفاوت میان عفونتهای باکتریایی و قارچی در نحوه درمان آنهاست.
- درمان عفونتهای قارچی با استفاده از داروهای ضدقارچ صورت می گیرد و ممکن است درمان آنها زمانبر باشد.
- پزشکان برای درمان عفونتهای باکتریایی، آنتیبیوتیک تجویز میکنند و معمولاً سریعتر اثر میگذارند.
علائم عفونتهای قارچی پوست
عفونت قارچی پوست ممکن است باعث موارد زیر شود:
- تحریک و سوزش پوست
- پوستهپوسته شدن
- قرمزی
- خارش
- تورم
- ایجاد تاول
انواع عفونتهای قارچی پوست
عفونتهای قارچی میتوانند در هر نقطهای از بدن ایجاد شوند. شایعترین انواع آن عبارتاند از:
- قارچ پای ورزشکار (Athlete’s Foot)
- خارش کشاله ران (Jock Itch)
- کرم حلقوی (Ringworm)
- عفونتهای مخمری (Yeast Infections)
پای ورزشکار (Athlete’s Foot)
پای ورزشکار یا تینه آ پدیس (Tinea Pedis) نوعی عفونت قارچی پا است.
قارچها در محیطهای گرم و مرطوب مانند کفش، جوراب، استخرها، رختکنها، باشگاه های ورزشی و دوشهای عمومی رشد میکنند. این بیماری در افرادی که کفشهای تنگ میپوشند، جورابهای خیس از عرق را مرتب عوض نمیکنند یا از حمامها و استخرهای عمومی استفاده میکنند، شایعتر است.
قارچهای عامل این بیماری از بافتهای مرده مو، ناخن پا و لایههای خارجی پوست تغذیه میکنند. این بیماری مسری است و میتواند از طریق تماس با فرد آلوده یا تماس با سطوح آلوده مانند حوله، زمین و کفش به فرد سرایت کند.
همچنین این بیماری می تواند از قسمت پا به دیگر قسمتهای بدن سرایت کند، به خصوص اگر فرد مبتلا قسمتهای عفونی پای خود را بخاراند یا بکند. سرایت عفونت از پاها به کشاله ران بسیار شایع است؛ زیرا، قارچ ناشی از این عفونت ممکن است روی دست یا حوله نیز وجود داشته باشد و به سایر قسمتهای بدن سرایت کند.
علایم:
این بیماری میتواند یک یا هر دو پا را درگیر کند. علایم رایج شامل:
- پوستهپوسته شدن یا ترکخوردگی بین انگشتان پا
- خارش
- پوست ملتهب به رنگ قرمز یا خاکستری
- سوزش
- تاول
- خشکی انگشت پا
جلوگیری از عفونت پای ورزشکاران:
- برای مدت طولانی از کفشهای پوشیده و بسته استفاده نکنید.
- بهطور روزانه پاهای خود را با آب گرم و صابون بشویید و خشک کنید.
- جورابهای خود را حداقل یک بار در روز عوض کنید، اگر پای شما بسیار عرق میکند، بهتر است بیش از یک بار آنها را عوض کنید.
- از وسیلههای شخصی دیگران مانند کفش، ملحفه یا حوله استفاده نکنید.
درمان:
درمان این بیماری توسط پزشک و اغلب به وسیله کرم ها و پماد های موضعی صورت می گیرد. در صورت شدیدتر شدن عفونت ممکن است علاوه بر داروهای موضعی از داروهای خوراکی ضد قارچ نیز استفاده شود.
خارش کشاله ران (Jock Itch)
این بیماری با نام تینه آ کروریس (Tinea Cruris) نیز شناخته میشود. این بیماری در آب و هوای گرم و مرطوب شایع تر است. لباس های ورزشی آلوده و حوله در انتقال بیماری نقش دارند
نواحی درگیر شامل:
- اندام تناسلی
- قسمت داخلی رانها
- باسن
می باشند.
آیا خارش کشاله ران مسری است؟
این بیماری تا حدی مسری است و میتواند از طریق تماس مستقیم با فرد آلوده و تماس غیرمستقیم با وسایل آلوده به قارچ
منتقل شود.
علایم:
- خارش، سوزش یا ساییدگی در کشاله ران
- راش دایرهای قرمز با لبههای برجسته
- قرمزی پوست
- پوستهپوسته شدن یا ترک خوردن پوست
کرم حلقوی (Ringworm)
کرم حلقوی یا تینه آ کورپوریس (Tinea Corporis) یک عفونت قارچی پوست است و برخلاف نامش هیچ ارتباطی با کرم ندارد.
نام آن از ظاهر حلقهای شکل ضایعه گرفته شده است که لبهای شبیه کرم دارد.
آیا کرم حلقوی مسری است؟
این بیماری میتواند از طریق تماس مستقیم با افراد آلوده، تماس با حیوانات، لباس، حوله یا مبلمان آلوده منتقل شود.
گرما و رطوبت نیز به گسترش آن کمک میکنند.
علایم:
- ضایعات قرمز و دایرهای شکل
- پوستهپوسته شدن
- برجسته بودن لبههای ضایعه و طبیعی بودن مرکز آن
- همپوشانی چند حلقه یا لکه قرمز
عفونتهای مخمری (Yeast Infections)
عفونتهای مخمری پوست با نام کاندیدیازیس پوستی (Cutaneous Candidiasis) شناخته میشوند.
این عفونتها توسط قارچی به نام کاندیدا (Candida) ایجاد میشوند که در اثر رشد بیش از حد آن به وجود میآیند.
این عفونتها مسری نیستند و بیشتر در قسمتهای گرم، مرطوب و چینخورده بدن مانند زیر بغل و کشاله ران بروز می کنند. افراد مبتلا به چاقی یا دیابت بیشتر در معرض این عفونت هستند. همچنین مصرف بیش از حد آنتیبیوتیکها خطر ابتلا را افزایش میدهد.
علائم عفونت مخمری در قسمتهای مختلف بدن
روی پوست: راش پوستی، ترشح مایع شفاف از ضایعات، برجستگیهای شبیه جوش، خارش و سوزش
در ناخن: تورم، درد، چرک، جدا شدن ناخن از بستر و یا سفید یا زرد شدن
برفک دهان: لکههای سفید روی زبان و داخل گونهها، درد
عفونت مخمری واژن: ترشحات سفید یا زرد، خارش ، قرمزی ناحیه خارجی واژن و سوزش
اونیکومایکوزیس (Onychomycosis)
اونیکومایکوزیس عفونت قارچی ناخنهای دست یا پا است.
این بیماری باعث میشود رنگ ناخن تغییر کند، ناخن ضخیم شود یا از بستر خود جدا شود. این مشکل در سالمندان شایعتر است؛ زیرا عواملی مانند کاهش گردش خون، ضعف سیستم ایمنی و دیابت احتمال بروز آن را افزایش میدهند.
ناخنهای پا بیشتر از ناخنهای دست درگیر میشوند؛ زیرا رشد کندتری دارند، خونرسانی کمتری دریافت میکنند و معمولاً در محیطی تاریک و مرطوب قرار دارند.
عوامل خطر ابتلا به عفونت قارچی پوست
- تماس با فرد یا حیوان آلوده
- استفاده از کفش یا لباس دیگران
- مصرف طولانی مدت یا دوز بالای آنتیبیوتیک
- اضافه وزن
- دیابت
- تعریق زیاد
- سیستم ایمنی ضعیف
- زندگی در محیط گرم یا مرطوب
- پوشیدن لباس یا کفش تنگ و بدون تهویه مناسب
درمان عفونتهای قارچی پوست
برای درمان عفونت قارچی از داروهای ضدقارچ استفاده میشود که به دو شکل هستند:
- موضعی (روی پوست)
- خوراکی (قرص)
برخی از داروهای رایج که بر اساس صلاحدید پزشک تجویز می شوند شامل کلوتریمازول (Clotrimazole)، میکونازول (Miconazole) ، تربینافین (Terbinafine) و سرتاکونازول (Sertaconazole) می باشند.
در عفونت قارچی ناخن ممکن است درمان تا یک سال طول بکشد. در سایر عفونتهای قارچی نیز توصیه میشود حتی پس از برطرف شدن علائم، درمان را تا انتها ادامه دهید تا از بازگشت بیماری جلوگیری شود.
چگونه از عفونتهای قارچی پوست پیشگیری کنیم؟
- پس از حمام بدن خود را کاملاً خشک کنید، بهخصوص بین انگشتان پا و چینهای پوستی
- در رختکنها، دوشها و استخرهای عمومی با پای برهنه راه نروید
- لباسهای گشاد و نخی بپوشید تا پوست بتواند تنفس کند
- حوله، کلاه، برس و شانه دیگران را استفاده نکنید
- در هوای گرم از صندل یا کفشهای باز استفاده کنید
منابع
Test 1